Zorginnovatie

Door de inzet van programmatische zorg is de afgelopen tien jaar al veel winst geboekt. Er zijn echter diverse ontwikkelingen waardoor de huidige inrichting van de ketenzorgprogramma’s, met een aandoeningsspecifieke benadering, niet meer volstaat. Zo is bijvoorbeeld de complexiteit van zorg de afgelopen jaren toegenomen. Voorbeelden hiervan zijn een toenemend aantal langer zelfstandig wonende ouderen, een stijging van het aantal patiënten met een chronische ziekte met daarbij psychische klachten en een groei van de zorgvraag in complexiteit. Ook is er een toename van ‘multimorbiditeit’. Een integrale, dat wil zeggen een benadering die aandacht besteedt aan zowel de persoonlijke als sociale omstandigheden, blijkt effectief om gezondheidsachterstanden te verminderen. Zorgverleners moeten zich niet op één ziekte richten, maar op een combinatie van ziektes. Het aandacht besteden aan sociale problemen die deze ziektes veroorzaken of verergeren helpt. Een verandering van ziekte georiënteerde zorg naar een zorg die vertrekt vanuit de doelen en voorkeuren van de patiënt is hierbij noodzakelijk. Door de veranderingen in de zorg is het nu tijd voor een volgende stap naar meer persoonsgerichte zorg, met een meer coachende rol van zorgverleners bij het ondersteunen van zelfzorg. In de zorg en begeleiding van chronische patiënten zal nog meer aangesloten moeten worden bij wat voor de patiënt van belang is in zijn dagelijks leven. De focus zal meer komen te liggen op gezondheid en gedrag in plaats van ziekte en zorg. Het concept ‘Positieve Gezondheid’ is hier een voorbeeld van. Het accent ligt op de mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt.

Om deze reden zal in 2018 en 2019 met de diverse stakeholders toegewerkt worden naar een generieke chronische ketenzorg, waarbij de aandoeningsspecifieke programma’s worden losgelaten. Doel is deze nieuwe vorm van ketenzorg per 1 januari 2020 te implementeren.

Contactpersoon: Frank Amory en Maud van Hoof

Centraal ELV-loket binnen TIPP
In de regio Maastricht-Heuvelland is in het najaar 2017 binnen Tipp een centraal ELV-loket (ELV= Eerstelijns Verblijfs Bedden) gestart. Het loket richt zich alleen op “acute problematiek die thuis niet kan worden opgelost en waarvoor geen ziekenhuisopname geïndiceerd is”. De huisartsen en specialisten zijn verantwoordelijk voor het stellen van de indicatie en voor de medische zorg voor de laag complexe ELV-zorg.
Het ELV-loket bij TIPP beschikt over een actueel overzicht van de beschikbaarheid van de eerstelijnsbedden in de regio Maastricht-Heuvelland, regelt de toewijzing van deze ELV-bedden en bewaakt het opname en ontslagproces in samenspraak met de zorgaanbieders.
Meer informatie treft u hier aan.

Integraal casemanagement kwetsbare ouderenzorg
In 2018 is ZIO samen met Envida gestart met de ontwikkeling en implementatie van een pilot Integraal casemanagement kwetsbare ouderen, welke in vier huisartspraktijken in de regio Maastricht-Heuvelland zal worden geïmplementeerd. Per huisartspraktijk zal door Envida hiervoor één verpleegkundige worden benoemd/vrij gemaakt, nl. een verpleegkundige niveau 5. De werktitel is: eerstelijnsverpleegkundige. Een belangrijk kenmerk van de functie van deze eerstelijnsverpleegkundige is dat deze de taken van praktijkondersteuner ouderenzorg, casemanager dementie en whitelabel-wijkverpleegkundige combineert en de contacten met de 2e lijn (ziekenhuis) inzake opname en ontslag of andere zorginstellingen (verpleeghuis, azM herstelzorg) onderhoudt.
Een van de hoofddoelen van deze pilot is doelmatige en zinnige zorg door een betere coördinatie en afstemming van de zorg voor kwetsbare ouderen, waardoor er sprake is van minder verkeerde bed dagen, minder doorverwijzingen en onnodige en overlappende zorg.

Contactpersoon: Frank Amory

De regio Zuid-Limburg is één van duurste regio’s op het gebied van gebruik van geneesmiddelen, zowel in de aard als in de omvang van de voorgeschreven geneesmiddelen. De regio Maastricht-Heuvelland heeft uitgesproken om de farmacotherapeutische zorg verder te optimaliseren.
Farmaceutische zorg is een wezenlijk onderdeel van de eerstelijns zorg en de farmacotherapeutische behandeling speelt bij veel behandelingen een belangrijke rol. Een betere integratie en samenwerking in de zorg komt de zorg en dus ook de patiënt ten goede.
Vanuit de beweging Blauwe Zorg zijn interventies binnen het ZIO werkgebied ingezet om deze kosten te verminderen en de kwaliteit te verbeteren. Zoals het Longformularium astma/COPD, klik hier.

In 2017 is een werkgroep Farmacie opgericht bestaande uit huisartsen en apothekers uit de regio, met als opdracht de farmaceutische zorg verder te integreren? en de samenwerking tussen de eerstelijnszorgverleners in het kader van farmaceutische zorg te optimaliseren.
Het voornaamste thema hierbinnen is het Elektronisch Voorschrijfsysteem Prescriptor, klik hier voor meer informatie. De werkgroep ondersteunt in de implementatie van Prescriptor en het vormen/tot stand brengen van het Heuvelland formularium. In 2017 zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een DM2 formularium gericht op insulines. Dit formularium zal in 2018 verder worden ontwikkeld en geïmplementeerd in de regio. Deze thema’s zullen ook de voornaamste aandachtspunten zijn voor de werkgroep in 2018.

Contactpersoon: Judith Hazelzet

Huisartsenzorg wordt gedefinieerd als generalistische medische zorg, laagdrempelig toegankelijk voor alle mensen dichtbij huis.(1) Het is de sleutel tot een duurzame en doelmatige gezondheidszorg van hoge kwaliteit. (1) Voor het leveren van deze toekomstbestendige huisartsenzorg is continue aandacht voor (door)ontwikkeling, innovaties en evaluaties binnen de huisartsenpraktijk van belang. Interventies gericht op het bevorderen van de empowerment van patiënten en het leveren van doelmatige, wijkgerichte zorg zijn daarbij cruciaal. In de regio Oostelijk Zuid Limburg is vanuit de Proeftuin Mijn Zorg in 2016 gestart met het concept PlusPraktijk. Hiermee werd beoogd betere kwaliteit van zorg, verbetering van de algemene gezondheid en kostenbesparing te realiseren. (2) Zorgverzekeraar VGZ heeft de huisartsen in de regio Maastricht-Heuvelland gevraagd na te gaan in hoeverre dit concept ook voor de RHZ-regio in te zetten is. In december 2016 is tijdens de Algemene Ledenvergadering van de RHZ het startsein voor een verkenning van dit concept gegeven. Een werkgroep bestaande uit 7 huisartsen uit 5 praktijken heeft in 2017 en 2018 het concept voor de regio uitgewerkt met als doel per 1 juli 2018 van start te gaan.

De regio Maastricht-Heuvelland kenmerkt zich als een regio met veel mensen met een chronische ziekte, veel veroudering en een lage sociaaleconomische status. (3) Ook komen rokers en overgewicht veel voor in deze regio. Daarnaast kenmerkt de regio zich door een hoog zorg en geneesmiddelengebruik. (3) Al vele jaren zetten de huisartsenpraktijken, de regionale vereniging van de huisartsen (vereniging RHZ), de eerstelijnszorgorganisatie ZIO, zorgverzekeraar VGZ en andere partijen zich gezamenlijk in om de zorg in de regio te optimaliseren. Met de implementatie van het concept PlusPraktijk wordt beoogd hiermee een extra stap te kunnen zetten. Als proeftuin regio past deze stap binnen Blauwe Zorg. (4) De PlusPraktijk wordt ingezet voor het bereiken van toekomstbestendige huisartszorg met een duidelijke focus op patiënt empowerment, doelmatige en wijkgerichte zorg.

Een PlusPraktijk is een huisartsenpraktijk van de toekomst. Een huisartsenpraktijk waar patiënten zelf de regie hebben, patiënten doelmatig worden behandeld en de huisarts de regisseur is van de zorg in de wijk. Een PlusPraktijk kenmerkt zich door maximale transparantie in praktijkvoering en prestaties. Daarbij staat ook centraal het delen van best practices tussen de huisartsenpraktijken. Samen sta je sterker dan alleen bij het bewerkstelligen van duurzame, toekomstbestendige huisartsenzorg. Om duurzame, toekomstbestendige huisartsenzorg te behalen gaan de PlusPraktijken gedurende een periode van 5 jaren met verschillende interventies aan de slag. In totaal betreft het 17 interventies op het gebied van Patiënt empowerment, Doelmatige zorg en Wijkgerichte zorg. Deze interventies zijn door de huisartsen uit de werkgroep PlusPraktijk in het afgelopen jaar zelf vastgesteld. In totaal doen 15 huisartsenpraktijken uit de regio mee aan dit project. Zij gaan hierbij in groepen van 5 praktijken starten en voeren allemaal dezelfde interventies uit.

Contactpersoon: Anna Huizing

In 2017 ging de nationale discussie omtrent de GGZ over wachtlijsten, mensen met verward gedrag en het toekomstig beleid ten aanzien van de (betaalbaarheid van de) GGZ. Binnen de GGZ zijn er regionaal grote wachtlijsten en is de GB-GGZ moeilijk toegankelijk.

Samen met de GGZ aanbieders in de regio worden plannen gemaakt om de GGZ beter te laten aansluiten op de huisartsenpraktijk, zodat de zorg voor huisartsen en patiënten vloeiender en in beter overleg kan plaatsvinden. ZIO speelt in op al deze ontwikkelingen. Enerzijds door het project Blauwe/Nieuwe GGZ in de wijk, maar ook door de facilitering van POH-GGZ in dienst bij ZIO, door gesprekken te voeren met aanbieders over de versterking van de Basis GGZ in de regio, door een goede netwerkpartner te zijn die samenwerking bevordert en door continue te zoeken naar innovatieve methoden om patiënten langer in de thuissituatie te laten verblijven.

Generalistische Basis GGZ
In 2016 heeft ZIO een tweejarig contract met VGZ getekend ten aanzien van het aanbieden van Generalistische Basis GGZ (GB GGZ) in de regio. Voor alle betrokkenen heeft dit eind 2016 gezorgd voor continuïteit in de mogelijkheid GB GGZ te kunnen aanbieden.

Versterken Generalistische Basis GGZ (GB GGZ)
In de regio Maastricht Heuvelland zijn de totale kosten voor de GGZ gemiddeld hoger dan in de rest van het land. Een belangrijke reden hiervoor ligt in een verhoudingsgewijs hogere instroom in de SGGZ ten opzichte van de GB GGZ. Medio 2017 is ZIO gesprekken gaan voeren met aanbieders om de positie van de GB GGZ te versterken. De eerste projecten zijn inmiddels gestart.

Wachttijden GGZ
ZIO is in 2017 actief betrokken geweest bij de discussie over wachttijden. In Zuid-Limburg liggen die vooral ten aanzien van de tijd tot aan intake ruim boven de Treeknorm (bij tien in plaats van vier weken), waarbij de wachttijd voor sommige problematieken (persoonlijkheidsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen) ruim boven de twintig weken ligt. Begin 2017 werden de eerste gespreksronden door het Ministerie van VWS opgezet, uitgevoerd door Significant. Uit de rapportage die Significant heeft opgesteld zijn medio 2017 Regionale Taskforces Wachttijden voortgekomen onder begeleiding van KPMG. Ook in Zuid-Limburg is een taskforce gestart. Deze is onder voorzitterschap van ZIO komen te staan. Daarmee vervult ZIO ook op dit thema haar netwerkrol en faciliteert aanbieders veranderingen in het aanbod te realiseren ten gunste van kortere wachttijden voor mensen met psychische problemen.

Contactpersoon: Bart Bongers

Blauwe Zorg is op 1 januari 2013 gestart in Maastricht-Heuvelland als één van de negen proeftuinen van VWS, gericht op het realiseren van betere zorg tegen lagere kosten. De hoofddoelstelling is, net als bij alle andere proeftuinen, om zorg te optimaliseren volgens het zogenaamde triple aim principe (Berwick et al., jaartal). Dit principe stelt dat drie doelen simultaan worden nagestreefd: een betere gezondheidstoestand van de patiënt, betere kwaliteit van zorg bij lagere of gelijke zorgkosten.
Blauwe Zorg is geen project, maar een beweging en een gedachtegoed waarin we duurzaamheid binnen de gezondheidszorg willen bewerkstelligen. De focus ligt hierbij niet op minder zorg leveren, maar op het anders inrichten van de zorg. Blauwe Zorg richt zich op een tweetal pijlers.

Pijler 1 “Aanpassingen in de organisatie van zorg” bestaat uit een aantal interventies dat als doel heeft conform triple aim de zorg doelmatiger te maken. De terreinen waar deze interventies zich op richten zijn farmacie (o.a. transmuraal longformularium), medisch specialistische inzet (Stadspoli), verwijzen naar vervolgzorg (Tipp), GGZ, Ketenzorg en de gemeentelijke decentralisaties. In deze projecten is de focus gelegd op het opnieuw inrichten van zorgprocessen. De interventie staan beschreven op www.blauwezorg.nl.

Pijler 2 “Gedragsverandering bij zorgaanbieders en patiënten” richt zich op de cultuurverandering in de regio die moet plaatsvinden op drie niveaus: bij de bestuurder/manager, bij de professional en bij de zorgvrager. Het project Blauwe Zorg in de Wijk (gestart in 2016) richt zich in het bijzonder op het in gang zetten van deze gedragsverandering op alle niveaus (bestuurder tot patiënt). Dit doet ZIO samen met subsidieverleners gemeente Maastricht, VGZ en de Provincie Limburg. En met partners (ofwel ambassadeurs) GGD Zuid-Limburg, Radar, Levanto, Trajekt, Envida, Xonar, Huis voor de Zorg en Universiteit Maastricht.

De ambitie van de pilot is een beweging tot stand te brengen naar meer gezondheid en een betere kwaliteit van leven voor de bewoners in vier pilotwijken in Maastricht, met minimaal gelijkblijvende zorg- en ondersteuningskosten in een leefomgeving die dat bevordert. Het gaat om de Maastrichtse wijken Nazareth, Limmel, Wyckerpoort en Wittevrouwenveld. Zie ook www.blauwezorgindewijk.nl

Contactpersoon: Ingeborg Wijnands